Tarihsel seyir, kendisine özgü bir ideolojik karakterin Anadolu ihtilaliyle birlikte kimlik kazandığını göstermektedir. Yüzyılları aşan yaşamsal evrimden çıkarılan deneyimler; toplumsal gerçekliğe ve bilimsel öngörüye dayalı özgün bir gelişmeye Küçük Asya'yı tanık etmiştir. Mazlum bir halkın kendi koşullarından doğan ve sonunda evrensel model olma düzeyine ulaşan bilinç, Kemalist pratiğin özüdür. Dil, ülke, tarihsel amaç ve kültür birliğine oturan tasa ve kıvanç ortaklığı, bütüncül ahlak anlayışının ulusal sezgilerle pekişen koruyucu yılında Anayasamıza bir ulusal uzlaşma kıvamıyla yerleşen devlet yaklaşımı, sürekli esastır.  İşte1937 yılında Anayasamıza bir uzlaşma kıvamıyla yerleşen "Altıok" demetini bu yönleriyle incelemelidir.

 

Ä°rdeleme

İdeoloji sözcüğü felsefe, ekonomi ve sosyolojide farklı anlamlarda kullanılmışsa da siyasal bir yüklendirmeyle, "kurallaşmış düşünsellik" karşılığı alır. Düşünceyi gerçeklerin kaynağında bulmak ve toplumcu etkilenmeyi kamu yararına açısından yaygınlaştırmak yönünde kullanımı gereken ideoloji kavramı, toplumsal çıkarlara dayalı, siyasal, sosyo-ekonomik ve kültürel nitelikler taşımalıdır. Denenmiş ve başarılı sonuçlara ulaştığı ülkesel ve uluslar arası boyutlarda kabul görmelidir. Gerçi insanlık dünyası emperyalist ve kapitalist odaklı kamusal zarar doğuran sistemleri ideoloji adı altında yıllarca yaşamıştır. Ama ideolojinin kavram olarak içinde yer alan "düşünyapı, bilimsel ve akla dayalı tasarlama" kesinliğindeki yapısal öğelerin hiçbiri gelişigüzel kullanımlara özünde uygun düşmemektedir. Bunun içinde ideoloji kavramı takınana örneğin faşizmi sadece "emperyalist ve cebri aygıtsallık" şeklinde değerlendirmek yanlış olmayacaktır. Siyaset bilimci Maurice Duverger'e göre "Faşist felsefe, faşist doktrin mevcut değildir. Tutarsız efsaneler, eğilimler ve özlemler vardır".ideoloji, toplumsal yarar anlamında davranış kuralları belirlenmiş, bağımsız gelişen ve kendi öz görevine bağlı özgünlük taşıdığına göre; Kemalizm'de bağımsızlık ve genel yararı bulmamak olası mıdır? Gerçekten de emperyalist ve kapitalist yöntemin dışında yer alan Kemalizm ya da Atatürkçülük, toplumcu bir düzenlemedir. "Altıok" simgesi açılımımda; Cumhuriyetçi, halkçı, devletçi, laik, devrimci ve ulusalcı karakterlidir.

Kemalizm'de Cumhuriyet öğesi çoğulcu ve demokratiktir nice totaliter paravanlı Cumhuriyetlerle asla kıyaslanamaz. Halkçı-devletçi; ulusunu sosyal güvence altında tutmaya kararlı, üreten, kamu girişimciliği içeren, eğitim, sağlık, ulaşım, barınma, çalışma yönlerinde insancıl çoğulculuğu öne alan şekildedir. Laiklik, din ve vicdan özgürlüğündeki etkin ölçütüdür. Devimcilik sürekli bir ilerici ivmenin, ulusalcılık ise devletin bölünmez kimliğinin ifadesidir.

"Büyük burjuvaziye devletçe mali destek verilmesini" önererek koloni yöntemini de içine alan ve değerli madenlere ulaşarak sermaye birikimine yönelmeyi öğütleyen Merkantilizm'in, Liberalizm rengine bürünerek Adam Smith eliyle öngördüğü kapitalist ekonomi açısından temel büyümeyi, piyasa mekanizmalarına bağladığı gerçektir. Bunun içinde bu tür gelişmelerde, ideoloji kavramının  "kamu yararı" ilkesi bulunmadığından tamamını "iç sömürülü ve dış sarkmalı ekonomik politik kâr modelleri" olarak tanımlamak doğru olacaktır. Marksist kaynaklı ve değişik nüanslı akımları ise bilim, akıl ve toplumsal yarar açısından, ideoloji kavramıyla değerlendirmek bu yöndeki literatüre uygun düşecektir.

Kemalizm'in Altıok demetinde yer bulan, tam bağımsızlıktan yana, antiemperyalist, antikapitalist ve ulusalcı biçimi, kuşkusuz gerek doktriner olmayan aygıtsal toplum düzeninden ve gerekse de ideolojik model olarak tanımlanabilecek diğerlerinden farklılık göstermektedir. Türkiye'de özellikle 1950 sonrası izlenen yol, hükümetler eliyle Kemalist uygulamalardan çoğu değerleri alıp götürmüştür. Ama yok edememiştir. Güney Amerika'da bir bütün olarak gelişen günümüzdeki toplumcu iktidarlar dizisinin yansıttığı model, Kemalizm'den etkilenmeler içermektedir. Havana'dan Caracas'a uzanan bir çizgideki Atatürk büstlerini bu açıdan iyi değerlendirmek gerekmekte ve kıtadaki gelişmelerde rol sahibi yöneticilerin Kemalizm'i bilinçle yorumlamalarına dikkat etmelidir.

 

Ulusal seçenek

Altıok ilkesinin devrimci kimliği, yenileşmeye uygun çağcıllığı ve sürekliliği etrafında; emperyalist, ölücü, ayrımcı ve teokratik eğilimlerin püskürtülmesi anlayışı,  bir ulusal uzlaşma olarak ülkesel aciliyettir. Lozan'ın ulusal ant içeren temelinde, emperyalist küreselciliğe ve ABD-AB siyasetlerine karşı çıkmak ilk şiar olmalıdır. Ülkeyi yerli ve yabancı sömürgenlere asla teslim etmemek gerekmektedir. Halkçı-devletçi planlı karma ekonomiyi ekonomik ve sosyal model olarak savunmak, ulusalcı Üniter devlet anlayışını öngörmek, Cumhuriyet ve Devrime ödünsüz sahip çıkmak kesin koşul sayılmalıdır. Geri gelen kapitülasyonları, talan edici özelleştirmeyi, delinen eğitim birliğini, sahte soykırım savlarını, stratejik uyduculuğu yadsımak gerekmektedir. Başta Kıbrıs olmak üzere uluslar arası ilişkilerde karşılıklı hak ve hukuk kıstaslarına uygun onurlu politikalar üretmek yöntem görülmelidir. Ulusal seçenek gerçeği, Kemalist ideoloji uygulamasında mutlu toplumsal gelecekler içermektedir.

 

Sonuç

Tek çözüm, Kemalist ideolojinin, çeşitli esinlenme ve etkilenmelerden apayrı şekilde geliştirdiği özgün ve bağımsız karakterli Altıok zeminidir. Kemalizm, ulusal egemenliği öngören, ülke dirliğini 1930'lardaki gibi sağlayacak niteliktedir. M. Duvarger'in değişiyle, "Türkiye örneğinde, tek parti döneminde bile siyasal demokrasiyi savunan" bir yapı ana karakterdir.

Türk halkının kısmen aldatılma yoluyla uzaklaştırıldığı Kemalizm'i ulusal bir program olarak yeniden siyasal iktidar durumuna getirmesi, akla ve bilime dayalı mantığın kurtarıcı yolu olacaktır.

Ertuğrul Kazancı