Mustafa Kemal Atatürk

 

DoÄŸum tarihi

-    kesin doğum tarihi bilinmemektedir

-    Rumi takvime göre 1296 doğduğu kayıtta bulunuyor

-    Gregoryen 1880 veya 1881’e denk geliyor

-    Atatürk’ün kendi onayıyla resmi olarak 19 Mayis 1881 belirlenmiştir

(19 Mayis 1919 -> Türk Kurtuluş Savaşı’nın başlangıcı)

Coçukluk ve gençlik 1881-1905

 

Selanik’te doğdu

Babası Ali Rıza Bey -> kereste ticareti

Annesi Zübeyde Hanım

 

-    Altı coçuklarından sadece Mustafa ve Makbule Hanım yaşadılar

-    Yedi yaşında Mustafa babasını kaybetti (1888)

-    Bir süre dayısının çiftiliğinde çalışıp, Selanik’e dönüp okulunu bitirdi

-    1893 Selanik Askeri Rüştiyesine girdi

             -> Matematik ögretmeni „Kemal“ adını ilave etti

             (Kemal: Bilgi ve erdem bakımından olgunluk)

-    Manastır Askeri İdadesi’nde okudu 1896-1899

-> ikincilikle bitirdi

-    Harp Akademiyi 1905’te başarılı bitirdi

 

Erkek meslek Hayati 1905-1914

 

1905-1907 Sam’da staj yaptı ve bitirdi

 

-    Ordu içinde hep etikili bir üst düzeye yükselmek için çabalıyordu

-    1908’den itibaren birtakım görevleri üstlendi ve yurtiçi ve yurtdışı savaşlara katıldı (Libya, Balkan)

-    1910 ilk defa batı Avrupa’ya gönderilen Atatürk, Fransa’da uçak manevra’larinı izlemeye gitti

 

(28 Temmuz 1914’te başlayan 1. Dünya Savaşına Osmanlı Devleti 29 Ekim 1914’de girdi)

 

Çanakkale Savaşı

 

-    25 Nisan 1915’te Gelibolu Yarımadası’na İtilaf Devletlerinin (Rusya, Fransa, İngiltere) yaptığı çıkartmalarıyla Çanakkale Savaşı başladı

-    ANZAC (Avustralya ve Yeni Zelanda Kolordusu) yarımada içine ilerlemesini Atatürk Conkbayır’ında durdurdu

 

Kayıplar

 

İtilaf Devletleri                                           Osmanlı Devleti

241.109                                                        251.000

ölen 44.072                                                  şehit 76.635

 

-    1916’da Paşa unvanı aldi

-    1917 Başkumandan Vekili ve Atatürk’ün düşüncesine karşı olan Enver Paşa Atatürk’ü  savaşta ülkeyi felakete sürüklediğini suçladi -> aslında asıl suçlu kendisi idi

-    o yüzden Atatürk görevinden alındı

-    Almanya’ya gidip Kaiser II. Wilhelm’i ziyaret etti

-    1918’de İstanbul’a döndü -> göreve alındı

-    Bu arada Birinci Dünya Savaşı bitmiş ve Almanya ile Osmanlı Devleti savaşı kaybetmişti

-    Bunun üzerine 30 Ekim 1918’de Mondros Mütarekesi (Ateşkes) imzalandı

 

Milli Mücadele dönemi 1919-1923

 

16 Mayıs 1919’da Bandırma gemisiyle İstanbul’dan Samsun’a geçen Mustafa Kemal 19 Mayıs 1919’da Kurtuluş Savaşı’na fiilen başlatmıştır.

Daha sonra Sivas ve Erzurum Kongrelerini düzenleyerek Kurtuluş Savaşının nasıl başarıya ulaşacağının planlarını yapmıştır

 

-    Mayıs 1920’de imzalanan ve Türkiye’nin paylaşılmasına yol açan Sevr Antlaşmasını imzalayan İstanbul Hükümetini red ederek, 23 Nisan 1920’de Ankara’da Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin açilmasını sağladı

-    Hükümet Başkanlığına seçildi

-    Yunanların Saldırısı devam ettikçe Atatürk Başkumandan olarak Kurtuluş Savaşını sürdürdü ve 1 senede 9 Eylül 1922’de son Yunan askerinin denize dökülmesiyle İzmir’de Kurtuluş Savaşını büyük bir zaferle sonuçlandırdı

 

-    24 Temmuz 1923’te İsviçre’nin Lausanne (Lozan) kentinde imzalanan Lozan Antlaşması’yla Türkiye bugünki sınırlarına kavuşmuştur

 

-    Sevr Antlaşması yürürlükten kalktı

 

-    29 Ekim 1923 Cumhuriyet ilan edildi

-> Gazi Mustafa Kemal ilk cumhurbaşkanı seçildi

(1927, 1931, 1935 yıllarında üç defa daha seçildi)

 

-    1934’te Gazi Mustafa Kemal’e Atatürk ismi verildi

 

Devrimler, ekonomik kalkınma ve iç politika

 

Türkiye Cumhuriyeti Dünyanın en hızlı kalkınan ülkelerinden biri olmuştu

 

Siyasal alanda devrimler

-    Halifelik ve saltanatın birbirinden ayrılması,Osmanlı saltanatının kaldırılması ve Osmanlı Devleti'nin hukuki varlığının sona ermesi (1 Kasım1922).

-    Cumhuriyetin ilanı (29 Ekim 1923).

-    Halifeliğin kaldırılması ve Osmanlı hanedanı mensuplarının yurt dışına çıkarılması (3 Mart 1924).

-    Devletin dinine ilişkin maddenin anayasadan çıkartılması ve Laiklik ilkesinin anayasaya eklenmesi (1928)

-    Atatürk İlkeleri'nin tamamının anayasaya girmesi (5 Şubat 1937)

 

Toplumsal alanda devrimler

-    Şapka Kanunu (25 Kasım 1925)

-    Tekkelerin, zaviyelerin ve türbelerin kapatılması (30 Kasım 1925)

-    Kadınlara belediye seçimlerinde (1930) ve genel seçimlerde (1935) seçme ve seçilme hakkı tanınması

-    Soyadı Kanunu (21 Haziran 1934)

-    Efendi, Bey, Paşa gibi lakap ve unvanlarin kullanımının yasaklanması (26 Kasım 1934)

-    Uluslararası saat, takvim ve uzunluk ölçülerinin kabulü (1925-1931)

 

Hukuk alanında devrimler

-    İslam vakıflarının devlet idaresine alınması (1924)

-    İsviçre Medeni Kanunu’ndan çevrilerek hazırlanan Medeni Kanun'un kabulü (1926).

-    İtalyan Ceza Kanunu'ndan çevrilerek hazırlanan Türk Ceza Kanunu'nun kabulü (1927).

 

Eğitim ve kültür alanında devrimler

-    Öğretimin Birleştirilmesi Yasası (Tevhid-i Tedrisat Kanunu) ile devlete bağlı olmayan ilköğretim kurumlarının kapatılması (3 Mart 1924)

-    Yeni Türk harflerinin kabulü ve arap alfabesiyle her türlü yayın ve eğitimin yasaklanması (1 Kasım 1928)

-    Türk Dil ve Tarih Kurumlarının kurulması (1932)

-    Dil Devrimi ve Güneş Dil Teorisinin benimsenmesi (1932-1938)

-    Darülfünun'un kapatılıp İstanbul Üniversitesi adıyla yeniden kurulması (31 Mayıs 1933)

 

 

Atatürk’ün Ölümü

 

-    sağlık durumu 1937’den itibaren bozulmaya başladı

-    Avrupa’dan doktorlar getirildi

-    10 Kasim 1938’de hayatını kaybetti